Kırmızı Kaliforniya Solucanları Nasıl ve Ne İle Beslenir?

solucan-beslemekVermikompost, yiyecek artıklarını azaltarak bahçeniz için besin değeri yüksek ve zengin bir gübre meydana getirmenin çevre dostu bir yöntemidir. Ortalama 1000 adet kırmızı kaliforniya solucanı, günde 500-1000 gr yiyecek artığı tüketirler. Solucanları neyle beslediğiniz ve solucan gübresi üretim çalışmalarında yapılacak ve yapılmayacak şeylere dikkat etmek önemlidir.

Solucanların Bakımı ve Beslenmesi

Solucanlar yemeği çok severler ve zamanlarının çoğunu da yiyerek geçirirler. Sizin ve benim gibi solucanların da sevdiği ve sevmediği yiyecekler vardır. O zaman solucanlar neyle beslenmeli ve neleri solucan kabımıza koymaktan kaçınmalıyız?

Kırmızı Kaliforniya Solucanları Ne ile beslenir?

solucan-beslemeKompost hazırlamak için, sebze ve meyveler tercih edeceklerimizdendir. Solucanlar aşağıdakilerden herhangi birini yiyeceklerdir:

Kabak
Mısır koçanı yaprakları
Kavun kabukları
Muz kabukları
Çay posası
Yumurta kabukları
Kahve telvesi
Meyve/sebze ve diğer bitkisel artıklar
Yarı yanmış hayvan gübresi

Solucan kabımıza turunçgiller, soğan ve sarımsak koymaktan kaçınmalıyız. Sarımsak ve soğan, solucanlar tarafından ayrıştırılırlar, fakat ayrıştırılana kadar geçen süredeki koku dayanabileceğinizden daha fazla olabilir. Turunçgil posası ya da herhangi bir yüksek asitli meyveyi solucan yetiştirme kabınıza çok miktarda eklerseniz onları öldürebilirsiniz. Bu yüzden az miktarda eklemeye dikkat edin veya posasız sadece kabuğundan koyun.

Solucanları besleme işleminiz temel olarak “yeşil” oldukça solucanlar kaba koyduğunuz neredeyse her şeyi yiyeceklerdir. Mesela kahve telvesi, yumurta kabukları, bitki artıkları ve çay yaprakları gibi… “Yeşil” besinler azot bazlıdır. Fakat solucan kabının “kahverengi”lere veya parçalanmış gazete kağıdı, yumurta kartonları ve karton gibi karbon bazlı maddelere de ihtiyacı vardır.

Solucanlar beslenirken yapılmaması gerekenler:

Tuzlu ve asitli yiyecekler vermeyin.
Domates ya da patates vermeyin.
Et ve süt ürünleri vermeyin.

Solucanlar domatesleri yerler ama tohumlarını ayrıştıramazlar. Bu yüzden solucan gübresi üretim kabınızda büyük ihtimalle domatesler filizlenmeye başlayacaktır. Çok sıkıntı oluşturmaz bu durum. Tek yapmanız gereken bu filizleri koparmaktır. Patates ile beslerseniz de aynı durum oluşabilir. Patatesler sindirilmeden önce filizlenmeye başlarlar. Et ve süt ürünleri, tamamen ayrıştırılmadan önce çok kötü koktukları için kullanmamamız gereken yiyeceklerdendir. Ayrıca bunlar sinekleri de çekeceklerdir.

Solucanları evcil hayvan artıkları ve “sıcak” gübreyle beslemeyin. “Sıcak” gübre sindirilmemiş hayvan artıklarıdır. Bunu eğer kabınıza eklerseniz, kabın sıcaklığını solucanlar için uygun olmayacak biçimde yükseltecektir.

Kırmızı Kaliforniya Solucanları Nasıl beslenir?

Sebze ve meyveleri kompost içine katmadan önce çok küçük parçalar şeklinde kestiğinizden enim olun. Bu solucan gübresi oluşturma sürecine yardım edecektir.

Kabınızın boyutuna bağlı olarak, haftada bir kere ile başlayıp iki günde bire kadar düşürerek ortalama 1 kupa yiyecekle besleyin. Solucanların yiyecekleri ne kadar hızlı tükettiklerini içeren bir seyir defteri tutabilirsiniz. Böylece, zamanlamayı, miktarı ve yiyecek çeşitliliğini ayarlayabilirsiniz. Kokulu bir solucan yetiştirme kabı, aşırı beslemenin belirtisi olabilir. Kabınızdaki yiyecek alanlarını solucanların tamamının ulaşabileceği şekilde ayarlayın. Sinekleri kabınızdan uzak tutmak için yiyeceği 7-10 cm aşağı gömün.

Doğru beslemenin en iyi göstergesi, solucanların durumu ve sayılarının artmasıdır. Solucanların doğru bir şekilde bakımı ve beslenmesi, size bahçenizde kullanabileceğiniz zengin bir toprak, daha az çöp ve arazilerimizdeki çöp miktarının azaltılmasında bir pay olarak geri dönecektir.

Solucanların en mutlu olduğu sıcaklık değerleri 12-26 C arasıdır. Daha soğuk ortamlarda solucanlar uykuya meyillidir. Eğer yaşadıkları ortamda sıcaklık sıfıra yaklaşır veya altına düşerse donarak ölebilirler. Daha sıcak ortamlar da ise düzenli izlenmezse solucanlar için tehlikeli hale gelebilir. Sıcak havalarda solucan bakımı doğal klima oluşturma çalışmasıdır. Doğal ortamlarını yani solucan kabınızı serinletecek şekilde düzenlemek gerekir. Burada önemli olan sizin dışarıda hissettiğiniz sıcaklık değil, solucanların içinde yaşayıp beslendikleri kompost sıcaklığıdır.

Yüksek sıcaklık ve solucan yetiştirme kabı kötü bir kombinasyondur. Fakat dışarısı sıcak bile olsa eğer doğru hazırlıkları yaparsanız solucan gübresi yapmanıza herhangi bir engel yoktur.

Yüksek Sıcaklık ve Solucan Besleme Kapları

Eğer onları kurtarmak için hiçbir şey yapmazsanız, çok yüksek sıcaklıklar solucanların hepsini öldürebilir. Solucanlar ölmese dahi, bir sıcaklık dalgası onları sersemletebilir ya da hasta edebilir ki, bu durum gübre üretmelerine engel olacaktır. Eğer yılın sıcak bir zamanında iseniz solucan besleme kabınızı sürekli görebileceğiniz bir yere koyun ve onu mümkün olduğunca serin tutmaya çalışın.

Solucan kabınızı veya gübre üretim kabınızı doğru yere koymak, solucanları yazın serin tutmanın ilk adımıdır. Evinizin kuzeye bakan yönü daha az güneş alıp serin olacaktır. Solucan yetiştirme kabınızı hazırlamaya başlarken güneşi daha az alıp daha serin olan bir yere göre yapıp, yerleştirebilirsiniz.

Sıcak İklimde Kırmızı Kaliforniya Solucanı Yetiştirmek

Solucanlar sıcakta sersemlemeye ve yavaşlamaya meyillidir. Bu yüzden onları beslemeyi bırakın ve tekrar serin olana kadar kendi bağışıklıkları yardımıyla toparlanmalarını bekleyin. Fazladan yiyecek kapta kalacak ve çürüyecektir. Bu da zararlı böceklerle problem yaşamanıza sebep olur.

Eğer Afrika gibi çok sıcak bir yerde yaşıyorsanız, Kırmızı Kaliforniya solucanları yerine mavi solucanları ya da Afrika solucanlarını tercih edin. Bu türler tropikal iklimde yaşadıkları için sıcak havalardan hasta olmadan ya da ölmeden kurtulmada daha beceriklilerdir. Fakat, bunlar kendi iklim şartlarına adapte oldukları için soğuk havaya karşı dirençleri zayıftır.

Yatağın nemli kalmasına dikkat edin. Bunun için her gün sulayabilirsiniz. Sıcak iklimde kırmızı Kaliforniya solucanı yetiştirmek, yatağı olabildiğince serin tutmak, nemi dengelemek ve kabı serin bir ortama koymakla ilgilidir. Eğer bunlar sağlanabilirse solucanlar daha rahat edeceklerdir.

Solucan maması olarak kompost nasıl hazırlanır?

Kompost, çeşitli organik atıkların nemli tutularak ve havalandırılarak  oluşan sıcaklıkta, zararlı mikroorganizmaların ölmesi ve bunun sonucunda  yararlı mikroorganizmaların  ayrışma işlemini gerçekleştirmesi ile oluşturulan  üründür.  Solucan gübresi üreten büyük işletmelerin neredeyse çoğunda kompost hazırlamak için ham madde olarak seperatörden geçmiş büyükbaş hayvan gübresi kullanır. Kompost, yeşil ve kahverengi olmak üzere iki ana materyalin karışımının  hava ile temas halindeki  ayrışım sürecinin sonucunda elde edilir. Kahverengi materyal  talaş, saman, kuruyana kadar bekletilmiş çim ve benzeri materyallerdir. Yeşil materyal ise henüz kurumamış , işlenmemiş  sebze meyve atıklarıdır. Hayvan  gübresi yeşil sınıfına girer fakat seperatörden geçmiş büyükbaş hayvan gübresi içinde parçalanmış saman mevcut olduğu için fermente edildiğinde yani kompostlandığında solucanların istediği formda solucan maması elde edilmiş olur. Büyükbaş hayvan gübresi, sıvı hayvan idrarından iyice ayrıldıktan sonra yani su ile yıkandıktan sonra yada separatörden geçirildikten sonra kompostlama işleminde kullanılmalıdır. Çünkü katı ile karışık olarak gelen sıvı idrarda  tuzluluk oranı yüksek olabilmektedir.

Kahverengi materyal, karbonlar bakımından zengin olup kompostu canlandıran, ayrıştırma işlemini gerçekleştiren  mikroorganizmaları beslemektedir. Yeşil materyal ise azot veya protein kaynağıdır. Başlangıçta çoğunlukla bakteri olan bu mikroorganizmaların çoğalması sırasında ısı, karbondioksit ve su buharı açığa çıkar. Kompost içindeki sıcaklığın artması ile ısıya karşı duyarlı mikroorganizmalar ölür ve ısıya karşı dayanıklı bakteriler çoğalır. Kompostun 60-70  derece sıcaklığa ulaşan kısmında, birkaç sporun dışında temel olarak bütün zararlı mikroorganizmalar kısa sürede  ölür daha sonra bazı  bakteriler kendileri için mevcut besini tükettiklerinde ısı üretmeyi durdururlar ve kompost soğumaya başlar. Soğuyan kompostta, geriye kalan ölü bakterileride içeren besinlerle beslenen, genellikle mantar ve  yeni bir grup mikroorganizma çoğalır. Bu mikroorganizmalar komposta son özelliğini verirler. Amonyak ilk evrede üretilir ve soğuma evresinde uzaklaştırılır. Eğer kompostaşma işlemi  toprak zemin üzerinde yapılıyorsa solucan ve böcek larvaları oluşur. Bu yüzden kompostlama işlemi beton zemin yada branda üzerinde toprağa temas etmeden yapılmalıdır. Ayrıca uzun süre beklemiş kompostun besin içeriğinin azalması ve karbon azot dengesinin düşmesinden dolayı solucanlar için önerilmemektedir.

Kompost karışımı  fermantasyon esnasında ne aşırı ıslak  nede aşırı kuru olmamalıdır. Kompostta olması gereken nem oranı %40 ile %60 arasındadır. Nem %40 altında ise mikrobiyel reaksiyonlar yavaşlar ya da durur %60 üzerinde ise  kompost oluşumunun yavaşlaması ya da durmasının yanında rahatsız edici kokular oluşur. Doğru nem oranını anlamanın en pratik yöntemi yığın içinden avucunuzun içine alıp sıkmaktır. Eğer  avucunuzu sıktığınızda malzeme bir araya gelmiyorsa nemi az, parmaklarınızın arasından su sızıyorsa nemi fazla, avucunuzu sıktığınızda bir arada duruyor ama açtığınızda dağılıyorsa doğru nem oranındadır. Kompost aşırı kurursa mikroorganizma aktif olamayacak ve hiçbir reaksiyon oluşmayacaktır, ancak ıslak olduğunda da içine hava giremeyeceğinden fermantasyon işlemi gerçekleşmeyecektir. İyi bir kompsot yığını asla kötü kokmaz . Kötü bir koku kompost yığınında hatalı bir uygulamanın olduğu anlamına gelir, çoğunlukla fazla sulamadan kaynaklanır.  Ancak bunun yanı sıra eğer kompost karınca ve mantarla doluysa, çok kuru olduğu anlamına gelir. Kompostlama işleminde kompost  yığını hacminde de azalma oluşmuşsa kompostlama başarılı olmuştur. Kompost kullanıma hazır olduğu zaman, koyu ve kolayca ufalanabilir ve süngerimsi olmalıdır. Bu aşamaya ulaşmak mevsime bağlı olarak ,yağmurlu sıcak havalarda daha hızlı, kuru soğuk havalarda daha yavaş oluşmaktadır, yaklaşık 1-3 ay gereklidir.

Kompost oluşumunda havalandırma bir diğer önemli faktördür. Havalandırma, bir yandan kompost oluşum sürecinde doğal olarak yükselen sıcaklığın düşürülmesinde etkili olurken diğer yandan farklı mikroorganizma türlerinin verimli çalışmasında etkili olmaktadır. Hem eksilen oksijeni tamamlamak hem de faaliyetleri sonunda yaydıkları ısıyı düşürmek için yığının havalandırılması gerekir. Yığın halinde oluşturulan kompostlaştırmada materyal 4-5 m eninde ve 1.5-2 m yüksekliğinde uzun bir küme haline getirilir. Yığınınız çok küçükse ayrışma süresince yeterli ısıya ulaşamayacaktır  yani ısı tutamayacaktır, diğer taraftan çok büyükse, karıştırılması ve çevrilmesi güç olacaktır. Hazırlanan yığınlar düzenli olarak alt üst edilerek karıştırılır ve havalandırılması sağlanır. Yığınlar haftada en az bir defa aktarılmalıdır. Yığınların aktarılması sırasında kötü kokular açığa çıkabilir. Tam kompostlaştırma 3-4 haftada gerçekleşir. Bundan sonra kompost olgunlaşması için 3-4 hafta aktarılmadan bırakılır. Toprak kokusu alıyorsanız kompostunuz bitmiş. Rahatsız edici başka bir koku var ise hala aktivitesi sürüyor demektir. Kompostlama işlemi bittikten sonra  kompost artık ısı yaymaz yani kompostun iç sıcaklığı  ile dışarıdaki hava sıcaklığı aynıdır, elle ya da kompost termometreleri ile kontrol edilebilir.  Elinize aldığınzda biraraya gelir, bıraktığınızda hafiften dağılır.

Hazırlamış olduğunuz kompostu solucanlara vermeden önce  olgunlaşmasını tamamlamış olmasına dikkat edin. Çünkü olgunlaşmasını tamamlanmamış olan kompostu solucanlara mama olarak verdiğinizde yanma faaliyetini sürdürür ve çıkan ısı solucanların ölmesine  neden olabilir, ayrıca amonyak tam olarak kompostunuzu terk etmediği zaman solucanlarınızı rahatsız edip, yuvalarından kaçmalarına neden olabilir. Bundan dolayı hazır olduğunu düşündüğünüz kompostu solucan yatağınızın bir köşesine koyarak test edilmeli ve solucanların kompostun içine girip girmedikleri gözlenmelidir. Ayrıca ilk hazırladığınız kompost ile yemleme yapar iken fazla kalın olmayacak şekilde yemleme yapmakta fayda vardır.

Kımızı kaforniya solucanları ticari amaçla üretilen melez bir cins oldukları için sıradan toprak solucanlarına oranla daha dirençli bir yapıya sahiptirler. Fakat bu her şartta hayatta kalabilecekleri anlamına gelmiyor. Solucanlar dış yüzeylerini kaplayan yumuşak dokudan da anlaşılacağı üzere oldukça narin canlılardır. Bu nedenle asit içeren veya aşırı ıslak ya da kuru ortamlarda hayatlarını sürdürmeleri mümkün değildir. Ayrıca narin dış yüzeyleri dolayısıyla doğrudan güneş ışığına maruz kaldıklarında fazla dayanamaz telef olurlar. Asıl konumuz olan beslenmelerine gelecek olursak, özellikle tarım ve hayvancılıkla geçinen çiftçilerimizin bu konuda çok şanslı olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü Kırmızı Kaliforniya solucanlarını beslemek için hazırlayacağımız kompost yığınında kullanacağımız hammadde yarı yanmış hayvan dışkısıdır. Buradaki yanmış kelimesindeki kasıt, hayvan gübresinin bir süre yağmur ve güneş görmesi sonucunda fermente olması yani asit içerikli hayvan sidiğinden arınmasıdır. Hayvan gübresinin solucanları beslemek için uygun kıvama geldiğini kokusundan ve renginden anlayabilirsiniz. Gübrenin kokusunu kaybetmiş olması ve taze gübre den daha koyu bir renge sahip olması gerekir. Burada dikkat edeceğiniz nokta; taze veya çok fazla beklemiş olan hayvan gübresi kullanmamaktır. Taze olduğunda içerisindeki hayvan sidiği dolayısıyla asit içerir. Güneş ve yağmur altında çok fazla beklediğinde ise, artık topraksı bir maddeye dönüşür ve içinde solucanların tüketebileceği herhangi bir organik besin kalmaz.

solucanlar-ne-yerSolda gördüğünüz resimde her türlü organik evsel veya ticari atığı kompost hazırlamak için kullanabilirsiniz. Gördüğünüz gibi resimdeki tüm bitkiler asit içermeyen yapıya sahiptir. Özellikle muz kabuğu, marul, lahana, yumurta kabuğu ve çay posasına bayıldıklarını söylemek yanlış olmaz. Resimdeki yumurta kabuğu nereden çıktı diye soranlarınız mutlaka olacaktır. Evet, solucanların dişleri yok, fakat yumurta kabuğu en sevdikleri besinler arasında yer alıyor ve tüm kalsiyum ihtiyaçlarını karşıladığı için üreme hızlarında bariz bir artış oluyor. Bunu bizzat uyguladığım için söylüyorum, kesinlikle yumurta kabuklarını değerlendirmeniz gerekir. Bu kadar sert bir atığı nasıl tüketiyorlar diye soracak olursanız; işin sırrı salgıladıkları sıvıda diyebilirim. Eğer seri bir şekilde üremeleri konusunda ısrarcıysanız, çevrenizdeki pasta-börek salonlarını ziyaret ederek sizin için zaten çöpe atacakları yumurta kabuklarını toplamalarını rica edebilirsiniz. Bu tür işletmeler hamur işlerinde günlük yüzlerce yumurta kullanmaktadır ve rica ederseniz emin olun sizi kırmazlar. Yine resimde yer alan karton yumurta kabı sizin için değersiz bir atık sayılıyor olabilir, ancak kırmızı kaliforniya solucanları için bu yemek anlamına geliyor. Kağıt veya karton atıklarınızı ufak kıymıklar haline getirip hazırladığınız kompost içine karıştırırsanız, bir süre sonra solucan gübresine dönüştüklerini gördüğünüzde lütfen şaşırmayın. Bu arada sallama çay poşetlerini komposta karıştırırken sadece iplerini ayırmanız yeterlidir. Diğer kısımları zaten solucanların tüketebileceği yapıdadır. Bahçeden biçtiğiniz çim, saman yada dut yaprağı, ince talaş gibi daha pek çok atık kompost içerisinde yer alabilir.

solucanlar-ne-yemezSolda gördüğünüz resimde kırmızı Kaliforniya solucanları için tehlike içeren organik atıklar yer alıyor. Et, peynir, süt, yumurta içi, narenciye atıkları, soğan, sarımsak, biber, hamur işleri ilgi alanlarına girmiyor ve telef olmalarına sebep olabiliyor. Limon, portakal gibi narenciyeler zaten hepimizin bildiği gibi asit içerirler, solucanlar etçil olmadıkları için zaten et yemezler, ayrıca hamur işleri onlara göre değil. Tuvalet kağıdı veya evcil ve etçil hayvanların atıkları hijyenik acıdan zaten uygun olmadığı için solucanları beslemek amacıyla kullanılamaz. Kırmızı Kaliforniya solucanı yetiştirmek isteyenlerin bu canlıları beslemek için kullanabileceği evsel veya ticari atıklar yasaklı olanlardan çok daha fazladır. Zaten bunlar doğrudan atık oldukları için de besleme aşamasında maliyet söz konusu değildir. Zaten bu işi ilk başta profesyonel seviyede yapmak zorunda değilsiniz. Belli bir miktar kırmızı Kaliforniya solucanı satın alarak, hem deneyim kazanır hem de kısa sürede üremelerini fırsata çevirebilirsiniz. Son zamanlarda yabancı içerikli siteleri karıştırırken özellikle Abd ve Avrupa ülkelerinde kırmızı Kaliforniya solucanı yetiştiriciliği yapanların farklı bir kompost kullandığını fark ettim. Aslında bu bizim ülkemizde rahatlıkla ulaşabileceğimiz bir organik atık çeşidine giriyor. Bildiğiniz gibi ülkemizde istiridye mantarı yetiştiren pek çok girişimci var ve bu mantarları yetiştirmek için kullanılan kompost 60 gün sonra atık sınıfına giriyor. Bu işi yapan işletmeler ile anlaşma yaparak zaten artık üretim yapmadıkları istiridye mantarı kompostlarını solucan gübresi üretiminde kullanabilirsiniz. Üstelik solucanların üremesi için gerekli olan gereken tüm mineralleri karşılayan mantar kompostlarını her bölgede bulmak mümkün.

Kırmızı kaliforniya solucanlarının karakteristik özellikleri.

Kırmızı KKirmiziKaliforniyaSolucanialiforniya solucanı, diğer adıyla  Latincede Eisenia Foetida  ilk defa Kaliforniya’da melezlenmesi  dolayısıyla Kırmızı Kaliforniya solucanı olarak adlandırılmıştır. Kendine özgü özellikleri olan ve ekolojik önemi fazla olan canlılardır  solucanlar. Doğadaki rollerine baktığımızda gerçekten solucanların toprak üzerindeki yararlı etkileri saymakla bitmez. Kırmızı kaliforniya solucanın karakteristik özelliklerini sıralayacak olursak; çok zayıf ışık dışında tüm ışıklardan kaçarlar ve güneş ışığına maruz kaldıklarında kısa süre sonra ölürler. Ne tür şeyler yerler sorusuna sıra geldiğinde; genelde büyük işletmelerde mama olarak fermente edilmiş büyükbaş hayvan gübresi ile beslenirler, fakat evde hobi olarak besleyenler için asidik olmayan meyve sebzeler; örneğin muz kabuğu, domates kabuğu  gibi  meyve sebze atıkları verilebilir. Özellikle çay posası ve kahve telvesi en çok sevdikleri şeylerdir. Günde ortalama ağırlıkları kadar mama tüketirler. Uygun şartlarda ortalama 5 yıla kadar  yaşayabilirler. 1000 solucan günde ortalama yarım kilo gübre üretir.  Kırmızı Kaliforniya solucanları 40°C’yi geçmeyen sıcaklıkta ve 0°C sıcaklıkta  hayatta kalabilirler,  20°C solucanların üretimi ve çoğalmaları için en ideal sıcaklıktır.

Kırmızı kaliforniya solucanlarının en önemli özelliklerinde biride çok çabuk üremeleridir. Ortalama üç dört ay içinde sayılarını ikiye katlayabilirler. Yumurtlayarak çoğalırlar ve bir solucan yılda yaklaşık olarak 1500 civarında yumurta bırakır, her bir yumurtadan 1 ile 21 arası solucan yavrusu çıkar. Yumurtaları limona benzeyip büyüklüğü ortalama mercimek tanesi kadardır. Yetişkin  solucanlar  yaklaşık üç dört ay sonra üreyerek sayılarını uygun şartlarda 20 katına kadar çıkarabilirler.

75 Yorum

  1. Seperatörden geçen hayvan gübresini bitkisel atıklarla karıştırıp 6 ile 8 hafta içinde mama hazır olur mu?

    1. Merhaba, %70 seperatör gübresi %30 diğer bitkisel atıklar ideal karışım oranıdır. Bu karışımı 40-50 cm’den yüksek olmayacak şekilde uzun bir yığın yapın ve 4 günde bir karıştırın. 6 hafta içinde fermente olacaktır.

  2. Merhaba
    Ben kırmızı kaliforniya solucanı gübresi üretmek istiyorum, ama kompost için taze sığır gübresi bulmada zorlanıyorum. İnternette biraz araştırdım ve atık istiridye mantarı kompostu da solucanlar için iyi bir mama olur diyor. Acaba sadece mantar kompostu versek olur mu?

    1. Merhaba, tek başına yeterli olacağını sanmıyorum. En azından %50 oranında büyük baş hayvan gübresi ile karıştırmanız gerekir.

  3. Elma armut ayva var. Bunları nasıl vereceğiz sadece kabuklarını mı yoksa doğramak yeter mi?

    1. Ticari üretimde bütün olarak kompost içine atıyoruz. Kompsot ile birlikte fermente oluyorlar. Hobi kitlerinde doğrayıp solucan kabınıza koymanız ve üzerini bir miktar bekletilmiş çay posası ile örtmeniz yeterli.

  4. Ben 5000 adet solucanı balkonumda beslemeye başladım. Bugün mama verdim. Mamanın üzerine lahana doğrayıp attım. Fakat solucanlar toprağın üzerine çıkmışlar. Hatta yuvalarının duvarlarına tırmanmışlar. Bende üzerlerini tekrar gübre ile kapladım. Acaba bu durum neden olmuş olabilir?

    1. Toprak üzerine çıkmışlar derken, kompost yüzeyine çıktıklarını varsayıyorum. Çünkü sistemde toprak yok. Kaptan kaçmaları normal değil. Bu durumda iki seçenek var;
      1. Nem fazla olabilir, boğulmaktan kaçarlar.
      2. Mama iyi fermente olmamıştır, asidik ortamdan kaçarlar.

  5. Selamun Aleyküm, öncelikle verdiğiniz genel bilgi için sizlere çok teşekkür ederim. Ben de bir süredir bu işi araştırıyorum ve aklıma yatmış durumda. Allah nasip ederse 23 yaşındayım ve bende bu işten ekmek parası kazanmaya başlayacağım. Size bir sorum olacak, solucanlara mantarların çürümeye yüz tutmuş olanlarından versem herhangi bir sıkıntı yaşar mıyım ve ben bu solucanları dediğiniz gibi depolar içinde mi yapsam daha iyi olur, yere öbek şeklinde mi yapsam daha iyi olur. Hayırlı işler bol kazançlar.

    1. Aleyküm Selam, mantar konusunda hiç tecrübemiz olmadığı için sizi yanıltmak istemiyorum. Bunu ancak deneme yaparak tespit edebilirsiniz. Eğer ılıman iklim koşullarına sahip bir bölgede yaşıyorsanız, doğrudan beton zemin üzerinde mezarlık şeklinde yığınlar yaparak solucan beslemek daha mantıklıdır. Çünkü kaydırma yöntemi ile hasat yapmak çok kolay oluyor.

  6. Selamlar Hocam, %50 fermente olmuş sığır gübresine %20 fermente olmuş mısır koçanı ve %30 oranında taze çekilmiş muz kabuğu, havuç posası ile karıştırıp veriyorum. Başarılı bir kompost mudur ?

  7. İyi akşamlar hocam. %70 oranında fermente edilmiş sığır gübresine direk olarak taze marul yaprağı koyarak solucanlara verirsek bir zararı olur mu? Yada bunu bir suda çürütüp kurutarak mi vermeliyiz. Teşekkür ederim.

    1. Merhaba, marul gibi su bazlı yapraksı bitkileri fermente etmeye hiç gerek yok. Doğrudan solucanlara verebilirsiniz, fakat çok abartmayın. Su bazlı olduğu için aşırı neme neden olabilir.

  8. Merhaba kolay gelsin. 5.000 adet solucan aldım. Solucanları havuzda besliyorum. 15 gün kadar oldu. Yatağın üzerine ilk mamasını koydum onları yediler. 2. mamayı koyduğumda solucanların hiç biri mamaya gelmiyor. 15 gündür yataktalar. Mamadan sürekli kaçıyorlar. Asidik hiçbir şey yok mamada. Ayrıca nem oranı da gayet iyi. Mamadan neden kaçıyorlar. Ne yapmam gerekiyor mamaya gelmeleri için?

    1. Merhaba, verdiğiniz mamadan hoşlanmadıkları kesin. Muhtemelen henüz fermente olmadığı için rahatsız olmuş olmalılar. İletişim sayfasında yazan telefona resim gönderin bir bakalım.

  9. Kolay gelsin hocam, bir arkadaşımda yanmamış sığır posası var yüklü miktarda istediğin kadar alabilirsin dedi, fakat bunları nasıl yakacağım bilmiyorum. Solucanlara zarar veririm diye korkuyorum bu konuda bana yardımcı olabilir misiniz?

  10. Selamun Aleyküm

    Ben bu işe yeni başladım. Solucanlara mama hazırlama konusunda yanmış gübre bulmak kolay değil . Buluyoruz ama verimi veya temizliği şüpheli. Bu nedenle taze gübreyi solucanlara ne şekilde bir işlemden sonra verebiliriz, asıl önemli olan sorum mamaya toprak karışması durumunda solucanlara toprak yer mi bunun bir zararı var mıdır?

  11. Merhabalar, 1.000 adet solucanı yaklaşık 1 aydır besliyorum. Ticari boyuta geçmeden önce evde deneyip görmek için 1.000 adetle başlamak istedim. 4-5 günde bir besleme yapıyorum ve verdiğim mamanın içeriği genellikle; maydanoz, marul, patlıcan, salatalık, elma ve çay posası oluyor. Bunları küçük küçük doğrayıp 1 hafta kadar beklettikten sonra veriyorum. Kısacası sadece evden çıkan organik atıkları veriyorum bunun dışında başka bir şey vermiyorum. Yemelerinde bir problem yok, mamayı tüketiyorlar ancak biraz yavaş gübre veriyorlar gibi geliyor.

    1. Sizce bir yerde bir hata yapıyor muyum yoksa bu şekilde mama hazırlamaya devam edeyim mi?
    2. Bugün solucanları kontrol ettiğimde gözüme biraz incelmişler gibi gözüktüler, bunun nedeni ne olabilir?

    1. Merhaba,

      1. oldukça mantıklı bir besleme şekli uyguluyorsunuz. 1.000 adet solucandan fazla solucan gübresi beklemek yanlış olur. Zamanla sayıları arttıkça üretim yükselir.
      2. Besin değeri olan her türlü evsel atığı değerlendirin. Et, süt ürünleri, soğan sarımsak ve narinciye dışında kalan kısaca asit içermeyen her türlü bitkisel atık uygundur.

      1. Protein zehirlenmesi denen bi hastalık varmış ve solucanlar genelde bu sebepten inceliyorlarmış diye duydum. Anlattığım şekilde beslemeye devam edersem bu hastalıkla karşılaşmam umarım öyle değil mi?

  12. Merhaba,
    Solucanlara su yosunu verilebilir mi? Muzda bulunan potasyum su yosununu da da bulunmaktadır. Böyle bir deneyiminiz oldu mu?

    1. Merhaba, biziz bu konuda tecrübemiz yok. Bir miktar denemekte fayda var. Fakat deniz yosunu ise tuzlu olur. Solucanları telef edersiniz.

  13. İyi çalışmalar ben solucanlarıma seperatör gübre verdikten sonra kaplarımın üstüne çay,muz,çim ve karpuz vermekteyim besin olarak yeterlimidir yoksa daha farklı karısımlarda eklemelimiyim?

    1. Merhaba, eğer verdiğiniz seperatör gübresinin saman oranı düşük ise biraz kahverengi atık takviyesi yaparak azot-karbon dengesini sağlamanız hem üretim hem üremeyi ciddi oranda tetikler. Kahverengi atıklar; ağaç yaprakları, çay posası, ince ağaç talaşı, parçalanmış karton, kuru ot veye saman gibi kurumuş bitkisel atıklardır. Bunları seperatör gübresini fermente ederken daha en baştan gübresinin içine karıştırmanız karbon miktarını arttırır. Böylece kompost içindeki yararlı mikroorganizma sayısı artar.

      Yeşil atıklar protein ve azot bazlıdır. Kahverengi atıklar ise karbon ve selüloz bazlıdır. Hayvan gübresi yeşil atık sınıfına girer. Seperatörden geçmiş hayvan gübresine %20 kahverengi atık takviyesi yaparak fermente ederseniz sonuçlar harika olur. Yeşil bitkisel atıkları yemleme yapmadan önce yüzeye yaymanız yeterli. Taze olsalar bile sorun olmaz. Ayrıca altta kalacakları için koku ve sineklenme olmaz.

  14. Selamlar, ben evde bir kutunun içinde yetiştiriyorum solucanlarımı 🙂 bazen verdiğim yiyeceklerde küf oluyor bu durum sorun olur mu? Saygılar kolay gelsin.

  15. Selamun aleykum abi benim yaşım 17 ufaktan bu işe başlamak istiyorum ama tek sıķıntım fermante olmus hayvan gubresi veya fermante etmek, bulmakta zorlaniyorum. Normalde %70 hayvan gubresi kullanıyormis mama icin, ben bu %70 lik orani çay posasi yapsam nasil olur? Atik cay bulmam cok basit, bu diger %30 luk yerine de yumurta kabuğu, marul yemek atiklari meyve sebze felan kullansam kaliteli bir gubre elde edebilirmiyim? Yardimlarınız için şimdiden teşekkur ederim😊

  16. Selamlar, ben bir kesimhane actim, hayvanlarin iskembelerinden cikan yari sindirilmis atiklari solucan beslemede kullanabilir miyiz, nasil bir islemden gecirmek gerekir. Seker kamisi posasiyla karistirsam olur mu acaba? Saygilar. Tesekkurler.

    1. Selam, atıklar ile posayı haftada bir defa ıslatarak karıştırın. 1 ay sonra karıştırmaya son verebilirsiniz. Kurudukça ıslatmaya devam edin. 40 gün içinde rengi koyu kahverengi olacak, ağır kokusu gidecektir. Mamanız hazır.

  17. iyi günler. Vermiş olduğunuz bilgilerde 12 ton fermente olmuş hayvan gübresini yaklaşık 500 TL ye bulacağımızdan bahsetmiştiniz. Daha detaylı bilgi alabilir miyiz bu konuda. Yani bir numara adres gibi. Çünkü ne yazık ki hiç bir sitede kesin bir iletişim adresine ulaşamadım

    1. Merhaba, Biz bu işi Trakya bölgesinde yapıyoruz buraya yakın bir yerde iseniz bizi arayarak bilgi alabilirsiniz, uzak yerlere nakliye pahalı olacağı için maliyeti fazla olacaktır.

  18. İyi akşamlar efendim,6 aydır solucan üretimi yapıyorum,üretime mart 2017 de başladık,temmuza kadar her şey çok iyiydi ,ama temmuzun ortalarında üreme yavrulama birden kesildi.Havuzları 1 kez yanlışlıkla şebeke suyu ile nemlendirmistik,ondan etkilenmiş olabilirler mi acaba, tekrar yavrulamaya başlarlar mı acaba,ne yapmamızı önerirsiniz,iyi akşamlar

    1. Merhaba,Solucanların üremesiyle ilgili dikkat edilmesi gereken konular,Solucanlara verilen mamanın C/N (karbon/azot) dengesinin uygunluğu ve kalitesi,Solucan besleme kabındaki solucan adedi,Kompost pH değeri,Nem seviyesinin uygun olması ve Sıcaklık seviyesine dikkat etmeniz gerekir bu konuyla ilgili sitemizde makalemiz mevcut okumanızı tavsiye ederim.

  19. Hayirli aksamlar keci boynuzunu toz haline getirip mamayla karistitrak varsek bi zarari olur mu simdiden tesekkur ederim

    1. Merhaba,zararı olmaz fazla olmamak şartıyla verebilirsiniz,solucanlar tatlı meyve sebzeleri daha çok severler.

  20. İyi günler,
    500 adet solucanla başladım. Daha fazla almadan önce mama hazırlamayı öğrenmek için bir miktar taze hayvan gübresi talaş kavun kabukları mısır koçanı ve çay posası karıştırdım ve üzerini naylon ile kapattım. Ama sıcaklığı anca 20 30 derece kadar oluyor yaptığım işlemde nerde yanlışım var?
    Teşekkür ederim.

    1. Merhaba, oluşturmuş olduğunuz yığının yüksekliği en az 1 metre olmalıdır ve haftada en az bir kere nemlendirilmeli ayrıca fermentasyon sürecinde kapatılmayıp hava almalıdır.

      1. Meraba, cevaplarinizi merakla okudum fakat Fermentasyon süresince üzeri açık olmalı demişsiniz, verdiğiniz linkteki mama hazirlama bölümünde “fermentasyon suresince üzerini kapatip hava alacak delikler olmali” şeklinde yazılmış. Bizde ona göre yaptık. Hangisi doğru acaba?

  21. Merhaba 1000 adet solucan bakıyorum yuvanın üstüne şeftali parçacıkları koysam yararı olur mu?

  22. selamun aleyküm
    verdiğiniz bilgiler gerçekten çok değerli.zorunluluğunuz olmadığı halde her mesaja ayrıntılı cevap verdiğiniz için ALLAH razı olsun.
    benim sorum şu.
    100 bin solucanla bu işe başlamak üzereyim.Bu solucanlara sadece gereği kadar bekletilmiş büyükbaş hayvan gübresini MAMA olarak versek,yani çay posası,meyve,sebze vb… şeylerden MAMA’ya katmasak nasıl olur.
    Verim yada Üreme konusunu etkilermi.
    Şimdiden teşekkür ederim.
    saygılar

    1. Merhaba,sadece büyükbaş hayvan gübresi kullanılabilir fakat gübrenin daha kaliteli olası ve solucanların daha fazla üremesi için evsel atık tavsiye ediyoruz.

  23. Sa bende 15 bin adet solucanla başladım,bütün sebzeleri asitik olmayan, robottan çekip sistemin üzerine koyup üstünü gübreyle kapatıyorum.içlerinde kokonlar da var.yanlız ışığı kapattığım an sistemin üzerine çıkıyorlar ve incecik oluyorlar,sürekli ışık mı olması gerekli.Bide nemleni olduğunu nasıl anlıyacağım ve vereceğim su tatlı su çeşmesinden olur mu?teşekkürler.

    1. Merhaba,Işık kapalı olduğu zaman yüzeye çıkmaları normal fakat sistemi terk ediyorlarsa sıkıntı var demektir.Biz normalde ışık tutmayı tavsiye etmiyoruz çünkü gerçek kırmızı kaliforniya solucanları mutlu olduğu ortamı terk etmez. Nem oranını ayarlamak için, kompostu elinize alıp sıktığınızda elinizi ıslatacak ve en fazla 1-2 damla damlaması lazım, ideal nem oranı budur.Nemlendirme işlemi için vereceğiniz suya gelince, çeşme suyu kullanacaksanız en az 1 gün ağzı açık şekilde bekletip klorun uçmasını sağlamanızda fayda var.

  24. Merhabalar verdiğiniz kıymetli bilgiler için ben de teşekkür ederim Ben de bu işe yeni başlayanlardanım .çay posası bulmakta zorlanıyorum yerine kullanabileceğim ne var bilgi verirseniz sevinirim.

    1. Merhaba,çay posası yerine diğer kahverengi atık grubuna giren ,karton,kurumuş yaprak gibi atıkları evsel atıklarla karıştırıp kullanabilirsiniz.

    2. merhaba çevrenizde hiç kıraathane yada çay ocağı yokmu.çay posalarini rica etseniz. hatta kilosunu 50 kr tan alacağınızı söylerseniz eminim atmayacaklardir 😄

  25. Selamun Aleyküm bende 5000 solucanla başlayacağım inşAllah , besleme kabı olarak strafor bir kutu kullanmamda zarar var mıdır ? Kış aylarında olduğumuz için yalıtkan bir ortam olmasının iyi olacağını düşündüm sizce doğru bir düşünce mi ?

  26. Selamın aleyküm. Benim solucan kabimda beyaz şapkalı mantar oluşmaya başladı. Cimbizla söküyorum tekrar çıkıyor. İki haftadır bu sorun devam ediyor. Bir zararı olur mu bu mantarın yoksa icine karıştırayim mı?
    Bir diğeri de sıvı solucan gübresi yapımı hakkında. Nasıl yapılıyor araştırdım fakat pek bir bilgi edinemedim. Bilgi verebilir misiniz?

    1. Merhaba,mantarın bir zararı olmaz sisteme katıp karıştırabilirsiniz. Sıvı solucan gübresi yapımı teknoloji gerektiren bir süreç fakat solucan çayını herkes yapabilir.

  27. Merhabalar
    Solucan gübresini ve öbeği şebeke suyuyla nemlendiriyorum yani klorlu su kullanıyorum bunun bir zararı olur mu bu konuda tecrübeniz var mı yardımcı olursanız sevinirim iyi çalışmalar

    1. Merhaba,sulama işlemi yapacağınız şebeke suyunu 1-2 gün ağzı açık şekilde bir bidonun içinde bekleterek, klorun uçmasını sağlayabilirsiniz,bu işlemden sonra sulama yapmak daha faydalı olacaktır. Klorlu su kullanmayı tavsiye etmiyoruz.

  28. Merhaba,
    Besleme kabında bol miktarda iplik gibi incecik yavrular görünüyor. Bu yavruların büyüdüğünden şüpheliyim. Orta boy solucan sayısı oldukça az görünüyor. İki haftadır minik yavrular var. Bu kadar çok yavru varken orta boy solucanın da oldukça çok görünmesi lazımdı. Yeni çıkan yavruların çoğunun yaşamadığını düşünüyorum. Yavruların daha iyi beslenebilmesi için kolaylıkla yiyebilecekleri besin önerileriniz var mı?

    1. Merhaba,çıkan yavruları yaşatmak için evsel atık, özellikle çabuk çürüyebilen sulu meyve sebze atıkları aşırıya kaçmayarak yani ortamı asidik hale getirmeden, çay posası ,ayrıca yavruların çabuk gelişmesi için toz mısır fakat toz mısırı üst tarafa serperek fazla derine gelmeyecek şekilde karıştırarak vermenizi tavsiye edebilirim.Toz mısırı alt tarafa fazla verirseniz aşırı yanma yapabilir. Ayrıca sistem çok basık ise üst taraftaki bir karış derinliğe kadar olan kısmı 2 haftada bir karıştırarak havalandırmanız da faydalı olacaktır.

  29. Selamün Aleyküm, bu işe yeni başladım parçalanmıs gazete kağıdı, kartonu tabanda solucanlara yatak olarak mı kullanmalıyım yoksa fermente ederken içinede karıştırmalımıyım ? Teşekkürler.

    1. Merhaba,gazete ve kartonları solucanlara yatak olarak kullanabilirsiniz ayrıca mamanın içinde katarak kullanabilirsiniz.

  30. Şuan mamanın yeterliliği konusunda sıkıntıdayım, bir ay kadar yalnızca fermente olmuş sığır gübresiyle beslememde bir sakınca var mı?

  31. solucan maması hazırlamak için 1×1 1 ton kare su tankına (ıbc) hayvan gübresini 80-90 cm yüksekliğinde koysak küçük motor yardımı ile karıştırsak gübrenin fermente olmasında bir sıkıntı olur mu ?

    1. Merhaba, sıkıntı olacağını sanmıyorum o şekilde de fermente edebilirsiniz, önemli olan gübrenin hava alması ve nemli olması bununla beraber içinde ısı oluşarak fermantasyon işleminin gerçekleşmesidir.

  32. Merhabalar. Mama hazırlarken en iyi verimi süt ineklerinin dışkısıyla mı yoksa et büyükbaşlarının dışkısıyla mı alabiliriz?

    1. Merhaba, genelde çabuk bulunması sebebiyle inek gübresi kullanılmaktadır fakat at gübresi de oldukça kaliteli bir solucan mamasıdır.

  33. Merhaba iyi günler
    Yaklaşık 3 aydır bu işi yapıyorum ve 60 bin kadar solucanım var.Yaklasik 3 haftadır kasa içerisinde inanılmaz bir sıcaklık var 40 derecelere kadar cıktı ve kasadaki solucanları farklı kasaya almak durumunda kaldım.Bu sıcaklık neden olabilir acaba bilgi verebilirmisiniz.

    1. Merhaba, muhtemelen fermente etmeden vermiş olduğunuz mamadan kaynaklanmış olabilir. Yada bitkisel atık veriyorsanız yaz aylarında fazla gömmeden ve azar azar vermekte fayda var. Fazla verilen ve gömülerek sisteme verilen meyve sebze atıklarından da kaynaklanmış olabilir.

  34. Merhaba elimde 1 milyon kadar solucan var bundan 25 gün önce doğrudan fermante etmeden oldukça fazla karpuz koydum sistemime ve sistem içerisinde çürürken aşırı ısınma oldu bu solucanlara zarar verir mi ve de solucanlar talaş yer mi

    1. Merhaba, solucanlarınızın kaçacak yeri var ise yani sistem belli bir seviyeye kadar dolu ise sıkıntı olacağını sanmıyorum.

  35. Merhabalar,
    Solucan üretimi yapıyorum.
    Solucanlar bazen gübrenin altına giriyor ve yüzeyde görünmüyorlar.
    Nedeni ne olabilir sizce yukarı çekmek için ne yapmalıyım?
    Teskkurler

    1. Merhaba, solucanlar üst tarafta mama kalmaz ise yada soğuk havalarda kuytu yer aramak için aşağıya kaçabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir