Solucan Gübresi Üretim Projesinde Olası Sorunların Çözümü

vermikompostVermikompost, yiyecek artıklarının Kaliforniya solucanı kullanılarak ayrıştırılması işidir. Solucanlar, karton, plastik ya da ahşap bir kutuya yerleştirilebilir. Solucanların yerleştirileceği yerde bir yatak hazırlanmalıdır. Ayrıca kutuya, havalandırma ve süzülme işlemi için delikler açılmış olmalıdır.

Solucan gübresi, kültür solucanları tarafından üretilen doğal bir ürüdür. Ayrıca solucan atığı diye de adlandırılır. Besin değeri yüksektir ve bitkileriniz için mükemmel bir besindir. Sağlıklı solucanlar için ve atıklarınızın hızlı biçimde ayrıştırılması için vermikompost sorunlarıyla nasıl başa çıkacağınızı bilmelisiniz.

Vermikompost Sorunlarıyla Nasıl Başa Çıkılır?

Solucan besleme kaplarını hazırlaması kolaydır. Yanlış hazılanmış kaptan dolayı bir kaç vermikompost problemi ortaya çıkabilir. Örneğin, eğer yeterince delik yoksa, kabın içi çok fazla nemli olacak ve yiyecekler çürüyecektir. Süzülme de yeterli seviyede olmayacağından, solucanlar boğulabilir.

Yatak seçimi de hassas çevre uyumu ile ilgili problemleri önlemek için önemlidir. Yatak, az miktarda nemli ve orta derecede PH seviyesinde olmalıdır. Kağıt ve parçalanmış karton gibi gevşek yatak idealdir, çok hızlı kuruma eğilimindedir, fakat gerektiğinde nem takviyesi ile bu denge sağlanabilir. Turba yosununun PH seviyesi düşüktür. Bu da solucanların sağlığı için iyi değildir.

Dışarıda yapılan solucan gübresi üretimi, solucanların uygun yerlere hareket kabiliyetine bağlıdır. Kap içerisinde yapılan vermikompost ise sizin ideal çevreyi hazırlayabilme becerinize bağlıdır.

Vermikompost Problemleri

Solucan besleme kabınızın yeterince ılık bir yerde bulunmasına dikkat edin. İdeal sıcaklık 15-26 C’dir.
Yiyecek artıklarını solucanların kolay ve hızlı bir şekilde ayrıştırabileceği kadar küçük parçalar halinde kesin. Bu gübrenin içinde küflü topaklar oluşmasını engeller. Kımızı Kaliforniya solucanları, sizin ya da benim sindirebileceğim bir çok yiyeceği yiyebilir. Fakat yağlı, kokulu ve hayvansal ürünlerden kaçının. Bu yiyecekler solucan kabının çürük kokmasına neden olur. Hatta solucanlar bunları hiç ayrıştırmayabilir.

Vermikompost üretim kabı, yeri, nemi ve yiyecek artıklarının özellikleri konularında yönergelere uyarak problemleri minimum seviyede tutabilirsiniz.

Vermikompost Zararlıları

Vermikompost etrafında bazen sivrisinek ya da sinekler uçuşabilir. Sivrisinekler kabın fazla nemli olmasından kaynaklanabilir. Çözümü, kapağı açıp kabı kurutmak ya da sulamayı azaltmaktır. Ayırca fazladan yatak malzemesi ekleyerek nemi dağıtabilirsiniz.

Sinekler yiyeceğin kendisine gelirler. Büyük doğranmış ya da yatağa gömülmemiş yiyecekler, sinekleri cezbederler.
Solucan gübresi üretim projelerinde diğer zararlılar yaygın değildir. Fakat dışarıdaki kaplarda, organik maddeleri ayrıştıran böcekler, tespih böcekleri gibi zararlılar olabilir. Ayrıca ağır bir kokusu olan solucan besleme kapları diğer çöpçü hayvanları çekebilir.

Bahçede Solucan Gübresi Kullanımı

Yiyecek atıkları solucan gübresine dönüştükten sonra bahçe toprağıyla karıştırılmaya uygundur. Bu atıkların büyük bir kısmını alarak bahçede kullanın. Geriye kalan az miktarı “başlatıcı” olarak kullanmak üzere ayırın ve yeni yatağın üzerine az bir miktar yayın. Sonra daha fazla yiyecek artığı ekleyin.

Sıcaklığı ve nem seviyesini sabit tutup doğru türden yiyecek artığı kullanarak vermikompost problemlerinden kolayca kaçınılabilir.

Solucan gübresi üretiminde solucanların ölmesinin nedenleri.

Kırmızı Kaliforniya solucanları çöplerle savaşımızda yardımsever müttefikler olsalar da, solucan gübresi üretim projenizde işleri idare etmeyi öğrenene kadar solucan ölümleriyle uğraşmak zorunda kalabiliriz. Solucanlar genellikle oldukça dayanıklı hayvanlardır. Fakat mutlaka belli çevresel standartlar sağlanırsa yaşarlar. Eğer nedensiz bir şekilde solucanlarınız öldüyse, pes etmeyin. Sadece yatağı yenileyip tekrar deneyin. Mutlaka gözünüzden kaçan bir durum olmalı, çünkü sebepsiz yere telef olmaları mümkün değildir. Kırmızı Kaliforniya solucanlarında en genel ölüm nedenlerini öğrenmek için okumaya devam edin.

Vermikompost Üretim Projesinde Solucan Ölümleri

Genellikle vermikompost üretiminde solucanların ölümü bir kaç probleme dayandırılabilir: yanlış nem seviyesi, ısı seviyesindeki problemler, hava sirkülasyonu olmaması ve çok fazla ya da az besin verilmesi. Solucan bakımı demek sürekli olarak bu anahtar koşulların kontrolü demektir. Düzenli kontroller aynı zamanda zararlı böceklerden de sorun oluşturacak seviyeye gelmeden kurtulmayı sağlar.

Nem – Nem, solucanların gelişebilmesi için mutlaka olmalıdır. Fakat çok fazla ya da az olursa zarar verecektir. Hazırlayacağınız kompost yatağını, sıkınca damlamayacak kadar nemlendirin ve kavun gibi sulu gıdalar verecekseniz, yatak malzemesine ekleme yapın. Ekleme yaptığınız malzeme yiyeceklerdeki fazla nemi emecek ve solucanları boğulmaktan kurtaracaktır.

Sıcaklık – 12 ve 25 C arasındaki sıcaklık solucanlar için idealdir. Fakat ani sıcaklık değişimlerine dayanamazlar. Termometreyi elinizin altında bulundurun ve kabınızın sıcaklığını günde bir kaç kez kontrol edin. Eğer güneşin direk kabınıza vurduğunu fark ederseniz veya yaşadığınız yer sıcaksa, kabınızı gölge bir yere taşıyın ki solucanlar sıcaktan pişip ölmesin.

Hava Sirkülasyonu – Hava sirkülasyonu Kırmızı Kaliforniya solucanlarının kaplarında ölmelerinin en bilindik sebebidir. Kabınızda birçok hava deliği bulunsa da bu delikler kapanabilir ve bu da oksijensiz kalmalarına sebep olabilir. Bazen yatak basılır ve katmanlar arasına hava girebilmesi için kabartılması gerekir. Solucan gübresi üretim projenizde başarı için bu iki faktöre dikkat edin.

Yiyecek – Sağlıklı solucanlar yetiştirmek için yiyecek karmaşık bir faktördür. Genel olarak, sisteminizdeki her 450 gr solucan her gün 225 gr yiyecek tüketir. Yavrulayarak çoğalmaya başladıklarında yiyecek miktarı da artar. Fakat tüketim miktarlarını sürekli gözlemlemelisiniz. Çok az yiyecek solucanların kendi atıklarını yemelerine sebep olur. Bu da solucanları zehirleyecektir.

Kırmızı kaliforniya solucanlarının maruz kalabileceği hastalıklar nelerdir?

Kırmızı Kaliforniya Solucanları doğadaki diğer canlılardan farklı olarak, neredeyse hastalıklara hiç yakalanmayan canlılardır fakat sadece yanlış besleme sonucu verilen mamanın fazla asidik olması ve onu oluşturan çürümüş yiyeceklerin tüketilmesi dolayısıyla protein zehirlenmesine maruz kalabilir. Solucanlar asidik olan mamayı yemeleri sonucu, bağırsaklarında sıkışan  gazlar vücutlarında  hava dolu şişkinlikler yaratır. Bir solucan protein zehirlenmesine maruz kaldığındaki görüntü resimde görüldüğü gibi,  şişmiş bölümler ile aralarında sıkışan veya daralan bölümler şeklinde oluşur. Ortaya çıkan desen, bir dizi boncuk şeklindedir.

Kırmızı Kaliforniya Solucanlarının protein zehirlenmesine yakalanmasının en büyük sebebi, eğer meyve sebze atıkları ağırlıklı besleme yapıyorsanız, aşırı beslemek ve buna bağlı olarak bulundukları ortamı asidik hale getirmek diyebiliriz. Kaçınılması gereken diğer bir konu narenciye türü bol asit içeren yiyeceklerden mama olarak verilmemesidir. Solucan besleme kabınızda ölümlerin olduğunu, renksiz veya parçalanmış solucanların olduğunu gördüğünüzde, protein zehirlenmesi yaşanma ihtimaliniz yüksek demektir. Bir şeylerin olumsuz gittiğini fark ettiğinizde hemen yapılması gereken solucanlara sıfırdan yeni bir besleme kabı oluşturmak olmalıdır, yeni bir besleme kabı oluşturamıyorsanız ilk yapmanız gereken solucan yataklarının ve solucan mamasının ph seviyesini nötr bir seviyeye çekmek  için toz haline getirilmiş kalsiyum içeren yumurta kabukları ve karbon içeren karton parçaları ile desteklemektir. Solucanların solumakta olduğu hava problemin bir parçasıdır, bundan dolayı  ilk olarak solucanlar biraz temiz hava alması gerekir solucan besleme kabında ki  kompostu çevirerek yatakları hafifçe havalandırmakta yarar vardır.

Kırmızı Kaliforniya Solucanları protein zehirlenmesine yakalandığı zaman derilerinin çok ince olması sebebiyle çok çabuk eriyip yok olurlar, geç farkına varıldığında solucanların hepsini kaybetmiş olabilirsiniz. Solucanların bulunduğu ortamın asidik olup olmadığını anlamanın en önemli ipucu belirtisi aşırı pis koku oluşmasıdır. Ayrıca basit bir ph ölçer cihazı ile ortamın ph seviyesini ölçebilirsiniz. Olması gereken değer 6,5-7,5 arasında olmalıdır, nötr değeri 7 dir. Solucanların en çok sevdiği ortam ph seviyesinin nötr olduğu değerdir. Ayrıca solucanları daha çabuk tüketmelerini sağlamak için  küçük parçalara ayrılmış atıklarla azar azar beslemeye özen gösterilmelidir. Solucan besleme kabınızda ki oksijen akışını sağlamak için haftada bir hafifçe havalandırmanın da faydası vardır.

Kırmızı kaliforniya solucanlarının ayrıca fermente işlemi tam olarak tamamlanmamış yani hala yanma işlemi devam eden, dolayısıyla yüksek ısı yayan kompost ile fazla beslenmesi de solucanlara kaçma alanları yok ise zarar verebilir, bundan dolayı özelikle hasat işlemi yapıldıktan sonra solucanları yeni yataklarına yerleştirmeden yataklık olarak karton atıkları kullanmak fazla nemlendirme sonucu suyu çekmesi adına fayda sağlayacak. Ayrıca  bir miktar solucan gübresini yatak olarak kullanmak olumsuz bir durumda solucanları kaçabileceği alan oluşturmak adına fayda sağlayacaktır.

Solucan gübresi üretiminde zararlı böceklerin oluşma nedenleri.

Solucan besleme kabınız hayat dolu ve vermikompost projeniz çok iyi gidiyor. Ta ki solucan yatağında davetsiz bazı yaratıkların gezdiğini fark edene kadar. Solucan Gübresi projelerinde zararlı böcekler genel bir problemdir. Fakat solucanlarınızın çevresini bu böceklerin yaşamak istemeyecekleri bir hale getirerek bu problemi rahatlıkla çözebilirsiniz.

Vermikompost Zararlılarının Kontrolü

Solucan kutusu ziyaretçilerinin birçok türü vardır. Bazıları solucanlarla son derece uyumludur ve yiyeceklerin ayrıştırılmasına yardım ederler. Fakat diğerleri kırmızı Kaliforniya solucanları için ciddi bir tehlike teşkil edebilirler. Solucan yetiştirme kabındaki zararlı böcekleri tanımak, vermikompost zararlılarını daha iyi kontrol etmenizi sağlayacaktır.

Tespih böceği ve yay kuyruk böceği – Bunlar genellikle solucanlarla aynı çevresel koşulları seven böceklerdir. Ayrıca bunlar mükemmel ayrıştırıcılardır. Eğer gümüş rengi, hap şeklinde tespih böcekleri ya da C şeklinde yay kuyruk böcekleri solucan yetiştirme kabınızda belirirse, endişelenecek hiçbir şey yok demektir. Aslında bu böcekler işlerinde solucanlara yardım ederler.

Sinekler – Sinekler de zararsızdır. Fakat bu böcekler hastalık taşıma potansiyellerinden ve çöplerin etrafında uçmalarından dolayı insanlar tarafından istenmezler. Yani, sinekler de solucanlara ayrıştırma sürecinde yardım ederler; ama solucan kabınızın yerine bağlı olarak kontrol altında tutulmaları gerekebilir.

Vermikompost üretiminde kullandığınız solucanları sadece taze artıklarla beslemeye çalışın. Yiyecekleri çok küçük parçalara bölün ki solucanlar daha hızlı yesin. Yiyecek çeşitlerini geniş bir yelpazeden seçin. Solucan besleme kabınızı nemli tutun ama ıslak olmasın. Solucan kabınızın üstünü gazete kağıdıyla örtmeniz sinekleri uzak tutacaktır. Eğer sinekler kağıdın üzerinde birikmeye başlarlarsa, kağıdı sık sık değiştirmeniz işe yarayacaktır. Ciddi sinek problemleri, larva ve yumurtaların yok edilmesi için bütün yatağın değiştirilmesini gerektirebilir.

Karıncalar – Karıncalar solucan gübresi üretimi ile uğraşanlar için bir problem haline gelebilir. Bu küçük, çalışkan yaratıklar solucan kutunuzdan yiyecek çalar ve hatta kıtlık yaşıyorlarsa solucanlara bile saldırabilirler. Karıncaların gelmesini engellemek için solucan yetiştirme kabının yerini değiştirin ve etrafına hendek kazarak su ile doldurun. Karıncalar suyu geçemezler.

Kırkayaklar – Kırkayaklar özenle beslediğiniz kırmızı Kaliforniya solucanı kolonisine saldırabilir ve onları öldürebilirler. Bu yüzden eğer kabınızda bu yaramaz yaratıkları görürseniz, dışarı çıkarıp yok edin. Eldiven takmayı unutmayın. Çünkü bazı türlerinin ısırığı tehlikeli olabilir.

Akarlar – Solucan kabınıza saldıran akarlar en kötüsüdür, çünkü minik yaratıklar oldukları için bunları fark etmek ve uzaklaştırmak güçtür. Bu zararlı böcekler, vermikompost projenizi göz açıp kapayıncaya kadar yok edebilirler. Neyse ki solucan gübresi projeleri çok nadir olarak bu zararlıların istilasına uğrar. Çünkü solucanlar kendilerini korumak için sölom adında bir çeşit sıvı salgılar.

Akarların boyutları minik olduğu için ancak atıkların üzerinde toplu haldeyken onları fark edebilirsiniz. Belli bir alanda toplandıklarında noktasal desenler oluştururlar. Eğer bu böcekler tarafından yenmiş bir yiyecek fark ederseniz, hemen yiyeceği dışarı alın. Yatağın yüzeyine bir dilim ekmek yerleştirin. Ekmeğin dışı akarlar ile kaplandığında bu ekmeği alın ve yenisini yerleştirin. Ayrıca yatağın nemini düşürmek bu zararlıları uzaklaştırabilir.

24 Yorum

  1. Merhabalar

    Benim solucan sistemimde küçük beyaz solucana benzer hayvanlar var. Bunların solucan yavrusu mu, değil mi olduğu nasıl anlayabilirim? Eğer solucan yavrusu değillerse ne olabilirler ve bunlardan kurtulmanın bir yöntemi var mıdır? Normalde solucanları kapalı ortamda tutuyorum ve çok hareketliler, sistemde sıkıntı yok gibi görünüyor.

    Teşekkürler.

  2. İyi günler.Yaklaşık 2 aydır evde bu işi yapmaya başladım. Fakat bir sorunum var, yardımcı olabilirseniz çok sevinirim. Sorunum besleme kapının içerisinde kene benzeri kırmızı renkli yüz binlerce böcekler türedi ve eve yayılmaya başladılar. Birkaç yerden ıslatılmış bayat ekmeği kap üzerine koyarak böcekleri alabileceğim bilgisi aldım, fakat işe yaramadı ve gün geçtikçe çoğalıyorlar ne yapmalıyım? Büyük hevesle girdiğim bu işi bırakmaya niyetim yok. Yardımlarınız için şimdiden teşekkür ederim.

    1. Merhaba, Bu tür sorunlar genelde yanlış besleme sonucunda ortaya çıkıyor. Yıllardır bu işi yapıyoruz, ancak bahsettiğiniz yaratıklar ile hiç karşılaşmadık. Eğer solucan sayısı fazla değilse, en mantıklı olan tüm solucanları ayıklamak ve kalan kısmı çöpe atmak.

  3. Merhaba 1,5 aydır besliyorum solucanları. Yiyeceklerin üzerinde yeşil küf gibi bir tabaka oluştuğunu gördüm bugün. Normal midir? Değilse neden oluşmuştur ve şimdi ne yapmam gerekir? Teşekkürler.

    1. Merhaba, aşırı besleme yapmışsınız. Tüketemedikleri fazla besinler doğal olarak küflenmeye başlamış. Eğer yüzeyde aşırı küf varsa üst tabakayı sıyırın. Eğer çok fazla değilse sorun olmaz. Verdiğiniz mama tükenmeden mama vermeyin.

  4. Merhaba,
    Evdeki bakonumda küçük çapta başlamak istiyorum.
    Merak ettiğim konular ise;
    – Çay posası ve bitkisel atıkların fermente olması için beklemesi gerekiyor mu? Örneğin çay posasını hemen ertesi gün solucanlara verebilir miyiz?
    – 80cm derinliğinde bir kabın dibinden itibaren kompost gübreye dönüştükçe üste doğru çıkmak uygun mudur? Yani 5 cm kağıt parçaları vs. ile karışık mamayı yemelerinin ardından gübrenin üstüne yeni bir kompost hazırlayıp eklemek doğru mu?

  5. Merhaba dünde yazmıştım ama aklıma bir soru daha geldi. Antalya’da yaşıyorum ve bildiğiniz gibi yazları aşırı sıcak olur burası. 40 derecenin üzerine çıkan sıcaklıklar. Yazları iklimlendirme yapmak gerekir mi. Antalya’da bu işi yapmak ne kadar mantıklı olur üretim açısından.

    1. Merhaba,solucanların sistemden kaçma eğilimlerinin en önemli sebeplerini sıralayacak olursak, solucan ırkı bozuk olabilir yani gerçek kırmızı kaliforniya solucanı olmayan solucanlar genelde kaçma eğiliminde olabilir, solucanlar aşırı yoğunluktan dolayı yada aç kaldıklarından dolayı kaçıyor olabilir ayrıca vermiş olduğunuz mama tam olarak fermente edilmemiş olabilir ayrıca çok fazla erişkin olan solucanlar yeni ortamlarına alışmakta zorluk çekiyor olabilir.

  6. Iyi günler kolay gelsin ya benim solucan kabimda sara spring tailsler ortaya cikti bunlar kabın dışına cikip evi istila ederleemi bunun icin kompost kabimi nasil tutmaliyim bunlari kompost kabindan nasil uzaklastirabilirim cevap verirseniz tesekurler

    1. Merhaba, Bu belirtmiş olduğunuz Sara Springtail böcekleri kompost kabı çok ıslak veya nemli olduğunda rahatlıkla görülürler. Kabın dışına çıkıp evi istila edeceklerini sanmıyorum, bunun için kompost kabınıza daha fazla kuru karton benzeri atıklar eklenir ve kabın ağzı açılırak ,belli bir süre doğrudan güneş ışığına konulur.

  7. Merhaba,solucan öbeklerimizin üzerinde oyuklar oluyodu.farenin yaptığını anladık tedbirini aldık.fakat biz fark edene kadaeki sürede solucanlara zararı olmuşmudur.üzerlerine koyduğumuz karpuza geldiler sanırım.solucanlarıda yemişlermidir.

  8. İyi akşamlar Serkan Bey. Bende bu işe yeni adım atacaklardan biriyim.Henüz mama hazırlama işlemindeyim.Separatörden geçmiş büyük baş hayvan dışkısı ve pazar artıklarıyla bir karışım hazırladım yaklaşık 45 gün oldu fakat ph seviyesi 4.Bu seviyenin solucanlar için uygun olmagığını biliyorum.ph seviyesini ideal hale getirmek için ne yapabilirim? İlginiz için teşekkür ederim

    1. Merhaba, Ph seviyesini en azından 5 seviyesine yükseltene kadar fermantasyon işlemine devam etmenizi tavsiye ederim. Fermente işleminde ısı oluşması için birde hazırlamış olduğunuz yığının en az 1 metre yükseklikte olmasında fayda var ısı oluşmaz ise fermantasyon işlemi gerçekleşmeyecektir.

  9. merhaba , ben solucanlara karpuz kabuğu vermiştim. kabukların hemen altında solucan yavsuna benzeyen ama binlerce küçük beyaz renkli kurtlar ortaya çıktı. onları bir kaba alıp baktım ama hiç bir büyüme ve gelişim olmadı. Bir arkadaşımız pet worm diye bir şey dedi ama ne olduğunu şuan bulamıyorum. Son aldığımız mama da bunlar yine oluştu merak ettiğim bunlar tam olarak nedir zararlı mıdır ? zararlı iste ne yapmalıyım.

    1. Merhaba, belirtmiş olduğunuz canlılar sizinde söylediğiniz gibi pot worm yani diğer adıyla beyaz solucanlar, bu canlılar aşırı nemli ve asidik olan ortamda çoğalırlar fakat diğer solucanlara zararları yoktur, sadece aşırı derecede çoğalırlar ise solucanların mamalarına ortak olurlar.

    1. Merhaba, belirtmiş olduğunuz solucanlar pot worm ise sistemde fazla olmadıkları sürece solucanlara zararları yok fakat fazla oldukları zaman sadece vermiş olduğunuz mamaya ortak olurlar. Sistemden ayırmak istiyorsanız, süte batırılmış ekmek parçalarını solucan yataklarının belli kesimlerine koyarak, bu şekilde ekmeğe toplanmalarını sağlayabilirsiniz daha sonra ekmeği sistemden alarak ayıklayabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir